Bureaucratie?!

Stel je voor: je bent een turkse vrouw van 28. Ruim 10 jaar geleden getrouwd met een in Nederland wonende turkse man, en zo uit een dorp in Turkije geplukt. Met deze man krijg je twee kinderen. De grote pech is dat deze man alcoholist is en een psychiatrische stoornis blijkt te hebben. Er is weinig intimiteit, en iets leuks doen is er nooit bij. Manlief slaapt al jaren op de bank en er is veel ruzie.
Ondanks deze problemen is uit elkaar gaan geen onderwerp van gesprek. Dat doe je niet in de turkse cultuur. De familie veroordeelt het (en dreigt met "straf"), de buitenwereld mag vooral niet weten dat er problemen zijn....de vuile was wordt niet buiten gehangen..
Toch is Emine sterk geweest en heeft ze zich er toe gezet haar man uit huis te krijgen en te willen scheiden. Wat dapper van haar!
Ik kom in beeld op het moment dat de uitkering, die ze noodgedwongen heeft aangevraagd, is afgewezen.
De reden dat de uitkering is afgewezen is omdat ze twee papieren niet heeft ingeleverd: een bewijs van het opheffen van een spaarrekening van haar ene kind (in 2002 opgeheven, ze weet niet hoe ze aan dat bewijs moet komen) en bewijs dat ze met echtscheiding bezig is (wat ze nog niet is).

Ze is ten einde raad. Ze heeft al maanden bijna geen geld, er zijn achterstanden in huur, gwl en ziektekosten. Ze heeft nauwelijks geld om eten voor haar kinderen te kopen. Daarnaast is ze op dat moment niet in staat om te werken: ze is doodop en depressief. Ze kan niets anders dan huilen.
Ze heeft wel inmiddels al contact gelegd met een advocaat die zich hard maakt voor mensen in dit soort situaties. Deze gaat een bezwaarschrift indienen.
Op advies van dezelfde advocaat ga ik met haar mee om wederom een aanvraag bijstand in te dienen.
De inschrijving bij het CWI blijkt verlopen te zijn, deze moet dus eerst verlengd worden. Na een week volgt een eerste gesprek bij de Sociale dienst.
Ik ga met haar mee. Het bewijs dat die ene bankrekening was opgeheven hebben we inmiddels gekregen van de Postbank. Ze wordt het hemd van het lijf gevraagd. Ze schaamt zich enorm voor haar situatie en moet haar best doen vol te houden. Vervolgens wordt er onder andere gevraagd om bewijs te leveren dat er van haar jongste zoon GEEN rekening bestaat.... Pardon???!! Ik vraag of ik het goed begrijp dat ze moet bewijzen dat iets er niet is? Ja is het antwoord! Ik hou me in en registreer alles. Ook wordt haar gevraagd waarom ze in maart (drie maanden voor haar man weg is gegaan) haar werk heeft opgezegd (een 0-uren contract bij een thuiszorginstantie). Ze gaan beoordelen of ze verwijtbaar werkeloos is. Als ik vraag wie dat beoordeeld, zegt de casemanager: ik. Ze geeft me het gevoel dat dit wel eens zo zou kunnen gaan lopen. Het was een naar en zwaar gesprek. Gesloopt staan we na 1,5 uur buiten. Ik licht na afloop de advocaat in. Deze is ook erg verbolgen over de verloop van de gesprek.
Er volgen weken van wachten. Weken waarin Emine soms met veel moeite van onze (advocaat en ik) kant ene voorschot krijgt. Inmiddels zijn we hard bezig te voorkomen dat uithuiszetting kan gaan plaatsvinden, omdat ze de huur niet betaald. En om te zorgen dat het Nuon niet gaat afsluiten, ook omdat niet betaald kan worden.
Gelukkig lukt het om beide schuldeisers nog even af te houden.
Na ruim een maand krijgt Emine te horen dat ze eerst maar door een keuringsarts gezien moet worden. Dit om vast te stellen of ze (weer) verwijtbaar werkeloos is.
Gelukkig gaat dit via een spoedaanvraag en kan ze de volgende week terecht. Het gesprek bij alleen een arts blijkt echter niet voldoende. Er moet nog een gesprek met een psychiater komen. Dit duurt weer eens twee weken.
En al die tijd de spanning of het wel gaat lukken, en een casemanager die steeds maar volhoudt te zeggen dat ze nog niet zeker weet of mevrouw recht heeft op een uitkering!
Gelukkig beslist de verzekeringsarts dat mevrouw voorlopig niet kan werken.
Begin oktober (twee maanden na de tweede aanvraag, bijna vijf maanden na de eerste aanvraag)lijkt het dan toch allemaal goed te gaan komen. De casemanager moet nu toch wel een beslissing hebben kunnen nemen..
Het is stil, er komt geen bericht.
Op een vrijdag vraag ik de advocaat eens te bellen naar de sociale dienst om te vragen hoe het er voor staat. Hij doet dat en krijgt als antwoord dat de casemanager nog niet alle papieren heeft doorgenomen. Dezelfde dag wordt Emine gebeld door de casemanager dat ze recht (?!) heeft op de uitkering en dat de aanvraag wordt rond gemaakt. Misschien is ze geschrokken van het telefoontje van de advocaat, wie zal het zeggen?
Nu zijn we alweer twee weken verder. Hoewel is toegezegd dat ze de uitkering krijgt, is er nog steeds geen geld gekomen. Ze moet weer een voorschot halen. De casemanager is nu wel een stuk vriendelijker: Mevrouw heeft immers recht op een uitkering en mag nu dus ook voorschotten ontvangen! Het komt goed (dat heb ik Emine al die tijd ook voor gehouden): het is alleen een lange weg, die niet zonder hindernissen blijkt te zijn.

Zou zo'n casemanager, die mensen toch moet helpen, ooit wel eens zonder geld hebben gezeten? Zou ze beseffen wat het inhoudt om als turkse vrouw je man weg te sturen?
Waarschijnlijk heeft ze geen benul....
Hoe graag zou ik haar laten ervaren wat het inhoudt om vijf maanden zonder inkomen te zitten... ben benieuwd of ze zich zou redden!

Wajong voor Barry

Barry ken ik nu ongeveer een half jaar. Hoe ik precies bij hem terechtkwam doet er niet toe. Barry is een jongeman van 26, en woonde op dat moment samen met zijn vriendin in een koopflat, die ze samen hadden gekocht. Toen ik kennis maakte bleek dat Barry al bijna een jaar geen inkomsten meer had. Zijn vriendin werkte zich een slag in de rondte, maar dat was niet voldoende. Er waren schulden/ achterstanden ontstaat.
Tijd voor mij om de situatie te inventariseren.
De reden dat Barry geen werk meer had, bleek te liggen bij een enorme angststoornis. Bij zijn laatste baantje had hij een paniekaanval gekregen die zo enorm was dat hij ontslag had genomen: hij durfde niet meer terug. Gaandeweg in onze gesprekken bleek dat die angsten van hem niet van de laatste jaren waren. Deze waren al begonnen op de lagere school.
Daarnaast heeft Barry moeite zich te concentreren en toch ook behoorlijk last van depressieve periodes. Als het om werken gaat geeft hij aan dat hij duidelijke instructies nodig heeft en iemand die hem goed kan coachen.
Barry lacht altijd, lijkt een jongen die de hele wereld wel aan kan, maar onder dat laagje zit een angstige jongen die niet weet hoe hij verandering kan aanbrengen in zijn situatie.
Zijn buitenkant werkt in dit geval tegen hem, want hij lijkt meer dan hij is!
Op een gegeven moment vroeg ik hem of hij ooit van een Wajong uitkering had gehoord. Dat had hij wel maar nooit bedacht dat dat voor hem een optie kon zijn.
Ik ben hem gaan helpen met de aanvraag en deze werd ingediend. Naar het gesprek met de verzekeringsarts ging ik mee. Helaas wees zij de aanvraag af. Reden: hij had voor zijn 18e gewerkt, en zou daarom niet arbeidsongeschikt zijn.
We waren beide teleurgesteld. Ik ging te rade bij een vriendin die bij het UWV werkt (en dan ook nog eens met deze doelgroep), die raadde aan om een bezwaarschrift in te dienen.
Ik ging nogmaals met Barry in gesprek, dit keer met zijn moeder erbij.
In dit gesprek kwam enorm veel aanvullende informatie naar boven:
Barry had wel gewerkt tot zijn 18e, maar dit was een soort van stage (niet betaald!), en viel onder de hoed van de leerplichtambtenaar omdat hij niet meer naar school ging. In zijn beleving had hij gewoon werk! Daarnaast bleek dat hij al voor zijn 10e remedial teaching kreeg, omdat hij dyslexie heeft. Ook ging hij in die periode al bijna niet naar school, omdat hij zo angstig was. Hij ging naar speciaal onderwijs, maar dat hielp hem niet voldoende.
Al met al kreeg ik in dat gesprek steeds meer informatie, wat een bezwaarschrift voldoende grond gaf.
Er volgde na een aantal maanden een tweede gesprek, met de bezwaararts.
Deze gaf aan voldoende reden te zien om een Wajong toe te kennen.
Wel wilde ze bewijsmateriaal zien. Van het jeugdriagg, van de remedial teaching etc.
Ik weer op jacht. Ik heb de halve stad afgebeld. Heb leerplichtambtenaren gesproken, het riagg, oude leraren, noem maar op. Maar bewijsmateriaal: ho maar!
Dossiers worden slechts vijf jaar bewaard, was overal het antwoord.
Uiteindelijk heb ik Barry naar zijn huisarts gestuurd met de vraag zoveel mogelijk uit zijn patiëntendossier naar boven te halen. Dat is gebeurd, en we geloofden er bijna niet meer in:
Het recht op wajong is toegekend!
Dit houdt niet in dat hij zijn hele leven maar van een uitkering gebruik mag maken! Nee, ook met een Wajong word je geacht te gaan werken. Maar wel zijn er op deze manier meer mogelijkheden op goede ondersteuning en begeleiding. En daarmee hoop ik dat hij een beter perspectief zal krijgen!