Meneer Asperger

Meneer Asperger noem ik hem. De reden hiervan wordt verder in dit verhaal wel duidelijk.
Begin dit jaar kwam ik bij hem terecht op verzoek van een collega maatschappelijk werker, die hem begeleidde. Meneer Asperger weet nog precies de datum wanneer ik voor het eerst bij hem kwam. Ik zou zelf mijn agenda er op moeten nazoeken..
De vraag was om met hem eens te gaan kijken naar dagbesteding, vrijwilligerswerk of misschien wel werk.
Meneer Asperger is 61. Hij heeft zijn hele leven bij zijn ouders gewoond. Zijn zus woont in een beschermd wonen-huis en heeft een verstandelijke beperking.
De ouders zijn een paar jaar geleden overleden, en hebben hem het huis nagelaten. Alles ziet er uit alsof het al 50 jaar zo is, en dat is misschien ook wel zo.
Voor zijn ouders overleden heeft hij jaren voor ze gezorgd, en kreeg betaald via een PGB. Daarvoor heeft hij 30 jaar dezelfde baan gehad: een administratieve functie bij een groot warenhuis.
Hij heeft geen vrienden, ook nooit gehad, en lijkt daar ook geen behoefte aan te hebben.
Toen meneer Asperger bij maatschappelijk werk kwam, was zijn geld op. Hij wist niet wat te doen. De maatschappelijk werker heeft hem op weg geholpen om een uitkering aan te vragen, en nu heeft hij (leen-) bijstand. Omdat hij een eigen huis bewoont, moet hij de nu verstrekte bijstand later (van zijn AOW en pensioen) terugbetalen. Misschien is een sociale werkvoorziening een optie voor hem. Dan zou hij op een rustig tempo toch nog een paar jaar zijn eigen geld kunnen verdienen.
Eerst ligt mijn aandacht bij het opzetten van een beetje netwerk en/of starten met vrijwilligerswerk. Meneer is toch wat wereldvreemd, en daarom lijkt het mij slim als hij niet te hard van stapel gaat lopen. Daar is hij het wel mee eens.
In onze gesprekken blijkt ook dat hij met een aantal grote levensvragen loopt en antwoord zoekt of verduidelijking over wie hij is. Hij vraagt zich af waarom en of hij anders is, denkt en voelt als andere mensen. Waarom heeft hij nooit een relatie/vriendin gehad? Waarom is dat niet gelukt en kan dat ooit nog wel lukken?
Zijn gedachten lijken in vicieuze cirkels rond te draaien. Hij kauwt alles wat besproken wordt nog dagenlang uit. Sinds hij gesprekken met de andere maatschappelijk werker en met mij heeft, is hij helemaal los gekomen! Er komt een enorme brei van woorden los. Het houdt niet op, alsof hij nu eindelijk zijn hele leven kan laten passeren.
Voor het psychische deel wordt hij doorverwezen naar een psychiatrische instelling, voor gesprekken.
Tot zijn grote verbazing staat hij na de intake weer buiten met de mededeling: u heeft Asperger (een autistisch spectrum stoornis), daar is geen behandeling voor. Gaat u maar boeken lezen over dit onderwerp en hier is het telefoonnummer van een vereniging waar u soortgenoten kunt ontmoeten.
Voila! Lekker kort door de bocht!
Zijn leven staat op zijn kop, wat nu: Asperger?! Wat is dat? Hoe zit dat en wat nu?
Nee, een behandeling is er niet, maar op zijn minst kan men hem helpen te gaan begrijpen waarom hij is zoals hij is en hoe dat zich verhoudt tot Asperger…

In mijn gesprekken helpt het wel nu ik dit weet, en eigenlijk was het niet echt een verassing!
Zijn leven is in vaste patronen ingedeeld. Elke dag 5 boterhammen met pindakaas, elke dag een taartje (jaha), elke dag een kant-en-klaar maaltijd van Appie. En nadenken…..uuuuuren! alles uitkauwen en herkauwen.

Pas op de plaats. Eerst maar eens zorgen dat er een juiste diagnose komt, waarin wellicht meer nuances worden gelegd. Dan kunnen we zien waar en door wie hij het best begeleid zou kunnen worden. Iemand goed op weg helpen is maatwerk, en daar moet je zorgvuldig mee omgaan. Dat vind ik tenminste!